~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
...................................................................Η2O // science ...άνθρωπος, επιστήμες, έρευνα,
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

"Η εξουσία χαρίζει τα αγαθά της μόνο σε όσους επιθυμούν να την υπηρετήσουν". Μιχ. Σπέγγος

..."Σκέφτομαι πως αυτά τα τρία συστατικά πρέπει νά 'χει η ζωή: το μεγάλο, το ωραίο και το συγκλονιστικό. Το μεγάλο είναι να βρίσκεσαι μέσα στην πάλη για μια καλύτερη ζωή. Όποιος δεν το κάνει αυτό, σέρνεται πίσω απ' τη ζωή. Το ωραίο είναι κάθε τι που στολίζει τη ζωή. Η μουσική, τα λουλούδια, η ποίηση. Το συγκλονιστικό είναι η αγάπη...
Νίκος Μπελογιάννης
Καλώς Ήρθατε

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Η επιστήμη είναι σέξι, η επιστήμη είναι ποίηση

     ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΠΟΙΗΣΗ    
γράφει ο ΗΛΙΑΣ ΜΑΓΚΛΙΝΗΣ


Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας (Μ31), 2,5 εκατομμύρια φωτός από τον δικό μας γαλαξία, φωτογραφημένος από τον ερασιτέχνη αστροφωτογράφο Νίκο Μαγκλίνη.

Τ​​ην περασμένη Τρίτη, ο κύριος Γκρι στήθηκε μπροστά στον υπολογιστή για να παρακολουθήσει ζωντανά την ανακοίνωση τη Σουηδικής Ακαδημίας σχετικά με το φετινό Νομπέλ Φυσικής. Οταν άκουσε ότι το βραβείο πήγε στην τριάδα των Ράινερ Βάις, Κιπ Θορν και Μπάρι Μπάρις, οι οποίοι εντόπισαν τα βαρυτικά κύματα που είχε προβλέψει θεωρητικά εκατό χρόνια πριν ο Αϊνστάιν, ο κύριος Γκρι χαμογέλασε.
«Για δες», είπε, «οι άνθρωποι αυτοί, συν τον Σκωτσέζο Ρον Ντρέβερ, ο οποίος δεν πρόλαβε να χαρεί διότι πέθανε, συν μια ομάδα περίπου χιλίων συνεργατών, έπιασαν έπειτα από προσπάθειες σαράντα χρόνων την κοσμική ηχώ από μια κολοσσιαία σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών που συνέβη εκατομμύρια χρόνια πριν. Ο χώρος καθεαυτόν, το Διάστημα, αυτό που νομίζουμε κενό, απέδειξε ακόμη μία φορά ότι πάλλεται, καμπυλώνεται, τεντώνεται και ζαρώνει – και μαζί με τον χώρο και ο χρόνος. Ιδού μία ακόμη απόδειξη ότι ο κόσμος –The Cosmos– είναι τόσο διαφορετικός από αυτό που υπαγορεύει η καθημερινή, τετριμμένη εμπειρία μας. Εσύ είχες μιλήσει μια φορά στο τηλέφωνο με έναν από τους φετινούς νομπελίστες, τον Κιπ Θορν. Σου είχε πει διάφορα ωραία, αλλά θυμάσαι τι είχα ξεχωρίσει;».
«Η επιστήμη είναι σέξι», μου είχε πει ο Θορν και αυτό είχε ξεχωρίσει ο κύριος Γκρι. Στα δικά μου αυτιά, «σέξι» σημαίνει ότι η επιστήμη, και άρα η φύση, είναι ερεθιστική, διεγερτική διότι τη διακρίνει μια ποίηση. Είναι, ίσως, η ποίηση της συμπαντικής σύνδεσης με τα πράγματα: αυτά που βλέπουμε μα και αυτά που δεν βλέπουμε, αυτά που έχουν χαθεί για πάντα και όλα όσα έρθουν στο μέλλον.
Το 1594, ο Αγγλος σερ Τζον Ντέιβις, σύγχρονος του Σαίξπηρ, έγραψε ένα ποίημα που ονομάτισε «Ορχήστρα». Ο Ντέιβις, παρότι δεν ήταν επιστήμονας, είχε επηρεαστεί βαθιά από τις νέες θεωρίες του Κοπέρνικου. Η Γη είχε πάψει να βρίσκεται στο κέντρο του κόσμου, δραματική υπαρξιακή ανατροπή για την εποχή. Δυσκολεύτηκε πολύ να το χωνέψει αυτό ο Ντέιβις και στην «Ορχήστρα» του παρέμεινε πιστός στο πτολεμαϊκό σύστημα – με μία διαφορά: διαβάζοντας τον Κοπέρνικο, αντιλήφθηκε ο Αγγλος ποιητής ότι τα ουράνια σώματα δεν κάνουν άλλο από το να χορεύουν ρυθμικά στη διακριτική μουσική μιας αόρατης κοσμικής ορχήστρας.
Ενα τέτοιο αδιόρατο, ανεπαίσθητο λίκνισμα δύο μαύρων τρυπών, των πλέον αινιγματικών ουράνιων αντικειμένων, κάπου μακριά, αδιανόητα μακριά, όχι μόνο στον χώρο μα και στον χρόνο, συνέλαβαν σε μορφή κυματισμού οι επιστήμονες που πήραν φέτος το Νομπέλ Φυσικής. Το πιο απίστευτο είναι ότι μια μαύρη τρύπα δεν είναι καν «αντικείμενο». Οπως λέει ο Θορν, «οι μαύρες τρύπες δεν αποτελούνται από ύλη αλλά από στρεβλωμένο χωροχρόνο». Η φράση αυτή θα μπορούσε να είναι στίχος του Ελιοτ, σε μουσική Γκιόργκι Λίγκετι ή Γιάννη Χρήστου.
Ολη αυτή η ανθρώπινη περιπέτεια συμπυκνώνεται όμως σε έναν άλλο στίχο, που γράφηκε το 1855 από τον Ρόμπερτ Μπράουνινγκ: «Ω, μα ο άνθρωπος θα έπρεπε να φτάνει πέρα απ’ όσα μπορεί να αδράξει/ Ή ποιο τότε το νόημα των ουρανών;» (Ah, but a man’s reach should exceed his grasp,/ Or what’s a heaven for? ).
____________
http://www.kathimerini.gr/929560/article/politismos/vivlio/h-episthmh-einai-se3i-h-episthmh-einai-poihsh

Hannah Landecker (Χάνα Λάντεκερ) Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

  Κοινωνία και Γενετική 



Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Πώς τα κύτταρα έγιναν τεχνολογία
Hannah Landecker
Μετάφραση: Ευαγγελία Τόμπορη
Επιστημονική επιμέλεια: Τέλης Τύμπας
360 σελ., 16.5×24cm


ISBN: 978-618-83238-4-1 
τιμή με ΦΠΑ € 18,97


Σήμερα η αναφορά σε καλλιέργειες κυττάρων, ιών και κάθε είδους βιολογικού υλικού δεν προκαλεί καμιά έκπληξη. Πώς όμως φτάσαμε σε αυτό το σημείο, από μια εποχή στην οποία ήταν αδιανόητο πως η ζωή θα μπορούσε να υπάρξει έξω από τα σώματα των οργανισμών, στους δοκιμαστικούς σωλήνες και στις φιάλες των εργαστηρίων; Η Hannah Landecker, διευθύντρια του Ινστιτούτου του UCLA για την Κοινωνία και τη Γενετική, μας ξεναγεί σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα, που άλλαξε την έννοια της αθανασίας και αναπροσανατόλισε την επιστήμη και την τεχνολογία. Μέσα από την παρουσίαση των κύριων βιολογικών και τεχνολογικών εξελίξεων στον τομέα της ιστοκαλλιέργειας κατά τον εικοστό αιώνα, δείχνει ανάγλυφα πόσο επικαλύπτονται τα όρια ανάμεσα στην επιστήμη, την τεχνολογία και την κοινωνία: όταν η ζωή είναι αποσωματοποιημένη και διάχυτη στον χώρο και τον χρόνο –σε ερευνητικά κέντρα και βιομηχανίες– ποια είναι πλέον η έννοια του όρου «βιολογικός»; Η καλλιέργεια της ζωής, μας λέει η Landecker, δεν είναι απλώς μια τεχνική βελτίωση, αλλά μεταβάλλει θεμελιακά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανθρώπινη κατάσταση.
~~~~~~

Η Hannah Landecker (Χάνα Λάντεκερ) είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες (UCLA) και διευθύνει το Ινστιτούτο για την Κοινωνία και τη Γενετική του ίδιου πανεπιστημίου. Η έρευνά της εστιάζει στην ιστορία της βιοτεχνολογίας και των επιστημών της ζωής από τις αρχές του εικοστού αιώνα μέχρι σήμερα, με έμφαση στις κοινωνικές τους προεκτάσεις και στην επίδρασή τους στον σύγχρονο πολιτισμό. Στο έργο της μελετά ιδίως την αλληλεπίδραση βιολογίας και τεχνολογίας, που είχε ως αποτέλεσμα οι ανθρώπινοι ιστοί και γενικότερα τα ζωντανά κύτταρα να εργαλειοποιηθούν και να εμπορευματοποιηθούν.

__________

Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου 2017

Περιοδικό "Καινοτομία, Ερευνα και Τεχνολογία"

Τεύχος 107 | Μάρτιος - Μάιος 2017


Ξεφυλλίστε το περιοδικό http://kainotomia.ekt.gr/issue/2017/107/
Σημείωμα της Έκδοσης
Δύο από τις πιο εμβληματικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που στηρίζουν εδώ και χρόνια τους Ευρωπαίους ερευνητές είναι οι Δράσεις Marie Skłodowska-Curie και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC). Πρόκειται για προγράμματα που συμβάλλουν τόσο στη σταδιοδρομία και την κινητικότητα των ερευνητών όσο και σ... >>

Αφιέρωμα

Ευρωπαϊκά Προγράμματα για τη σταδιοδρομία ερευνητών και την επιστημονική αριστεία
20 χρόνια Δράσεις Marie Skłodowska-Curie – 10 χρόνια Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις. Για τον λόγο αυτό ο ρόλος των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ιδιαίτερα αυτών που υποστηρίζουν τους ευφυέστερους και περισσότερο ταλαντούχους ερευνητές είναι αναντίρρητα σημα... >>


http://www.ekt.gr/el/magazine


Διαβάστε σε αυτό το τεύχος

Έρευνα, Εκπαίδευση, Καινοτομία: Οι διαστάσεις του Τριγώνου της Γνώσης στην Ελλάδα σε νέα μελέτη του ΕΚΤ
Tο 10ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης "στα χνάρια του Δαρβίνου" διακρίθηκε πανευρωπαϊκά στον διαγωνισμό eTwinning 2017
Το Δελτίο της Ελληνικής Γεωλογικής Εταιρίας και το περιοδικό φιλοσοφίας Conatus εμπλουτίζουν την πλατφόρμα eJournals του ΕΚΤ
Watify: Μία νέα πλατφόρμα για την ενίσχυση της Ψηφιακής Επιχειρηματικότητας
Έλληνες ερευνητές ανακάλυψαν νέα μόρια που μπορούν να αξιοποιηθούν στη θεραπεία χρόνιων ασθενειών
Προκήρυξη Ειδικών Δράσεων: Υδατοκαλλιέργειες - Βιομηχανικά Υλικά - Ανοιχτή Καινοτομία στον Πολιτισμό

Τρίτη, 10 Ιανουαρίου 2017

Μαθήματα αστρονομίας εξ αποστάσεως για μαθητές

earth-and-space.jpg

Dreamstime
Αρχίζουν για τρίτη χρονιά τα μαθήματα της «Σχολής Αστρονομίας εξ αποστάσεως», από την Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος, με έδρα τον Βόλο.
Στο πλαίσιο του προγράμματος θα λειτουργήσουν τρεις τάξεις, με τα μαθήματα να γίνονται δυσκολότερα προοδευτικά. Στην 1η τάξη θα διδαχθεί το ηλιακό μας σύστημα, στη 2η τάξη οι αστέρες, οι γαλαξίες, το Σύμπαν, τα τηλεσκόπια και η ουράνια σφαίρα και στην 3η τάξη η διαστημική και οι νέες θεωρίες και ανακαλύψεις.
Οι εγγραφές γίνονται ολόκληρο τον Ιανουάριο μέσω της ιστοσελίδας της Εταιρείας www.astronomos.gr αμέσως αποστέλλεται προς του μαθητές το αντίστοιχο διδακτικό βιβλίο, που είναι διαφορετικό για κάθε τάξη.
Τα μαθήματα αρχίζουν τον Φεβρουάριο και τελειώνουν το Μάιο, είναι δε βιντεοσκοπημένα και μπορούν να τα δουν οι μαθητές μπαίνοντας στην ιστοσελίδα της Εταιρείας με τον κωδικό τους, που θα πάρουν μόλις εγγραφούν.
Στη Σχολή μπορούν να εγγραφούν μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης του Δημοτικού και όλων των τάξεων του Γυμνασίου και του Λυκείου, ενώ γίνονται δεκτοί και ενήλικες, που θέλουν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους πάνω σε θέματα αστρονομίας.
Κατά τη διάρκεια των μαθημάτων οι μαθητές υποβάλλονται και σε διαγωνίσματα αξιολόγησης, με τη βαθμολογία των οποίων τους απονέμεται στο τέλος της χρονιάς, τον Ιούνιο, ο αντίστοιχος τίτλος σπουδών, ενώ στους τελειοφοίτους το απολυτήριό τους.
Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται από την ιστοσελίδα της Εταιρείας, από τα τηλέφωνα: 24.210-46.253 και 24.210-51.061, το φαξ: 24.210-51.061, και το e-mail: -volos@astronomos.gr
________
από την: efsyn.gr

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2016

ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΡΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΙΝΣΤΑΙΝ

ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ!


του Παναγιώτη  Χαρίτου
Φυσικός | Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Φυσικής (CERN) |
 Επιστημονικός Συνεργάτης E-Learning ΕΚΠΑ



Στις 11 Μαΐου του 1916, ο Αλβέρτος Αϊνστάιν δημοσιεύει στο γερμανικό περιοδικό Annalen der Physik ένα άρθρο, που αλλάζει εκ θεμελίων το πώς αντιλαμβανόμαστε τον χώρο, τον χρόνο και την έννοια της βαρύτητας. Στο άρθρο αυτό διατυπώνεται για πρώτη φορά η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Η θεωρία αυτή άλλαξε ριζικά την κατανόησή μας για το Σύμπαν και τον τρόπο που αυτό εξελίσσεται μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, ενώ παράλληλα οδήγησε και σε ένα σύνολο πρακτικών εφαρμογών, που άλλαξαν δραματικά την καθημερινότητά μας. Η πιο διαδεδομένη ίσως είναι το GPS, ενώ τα φαινόμενα που προβλέπει η ΓΘΣ λαμβάνονται φυσικά υπόψη στην αποστολή δορυφόρων και διαστημικών αποστολών.

Η ανάπτυξη της ΓΘΣ έγινε σταδιακά, στην προσπάθεια του Αϊνστάιν να γενικεύσει την Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας, που είχε παρουσιάσει το 1905, σε συστήματα που επιταχύνονται το ένα ως προς το άλλο. Η πορεία αυτή διήρκησε περίπου 10 χρόνια, με αρκετά αξιοσημείωτα πισωγυρίσματα. Η θεωρία βασίζεται σε τρεις καινοτόμες προτάσεις που έκανε ο ίδιος ο Αϊνστάιν: (i) την αρχή της ισοδυναμίας, (ii) τη γεωμετρική περιγραφή των επιταχυνόμενων συστημάτων αναφοράς και (iii) τη σχέση μεταξύ της γεωμετρίας, του χωροχρόνου και της ενέργειας και της μάζας. Οι τρείς αυτές παρατηρήσεις άνοιξαν τον δρόμο και για τη διαφορετική περιγραφή της βαρύτητας, που ήδη περιγράφονταν από τους Νόμους του Νεύτωνα. Η βαρύτητα δεν κατανοείται πλέον ως μια δύναμη μεταξύ δυο σωμάτων, αλλά είναι η γεωμετρία του χωρόχρονου. Επιπλέον, στα πλαίσια της Γενικής Σχετικότητας υπάρχει μια σχέση μεταξύ της βαρυτικής δύναμης και του συστήματος αναφοράς στο οποίο μετράται. Συγκεκριμένα, η βαρυτική δύναμη φαίνεται να συνδέεται με το αν το σύστημα αναφοράς επιταχύνεται η όχι.

Μπορεί σήμερα να έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε αστροναύτες να κινούνται χωρίς να νιώθουν τη βαρύτητα καθώς το διαστημόπλοιό τους γυρνάει γύρω από τη Γη, αλλά το 1907 μια τέτοια σύλληψη ήταν αξιοθαύμαστη. Η ΓΘΣ έχει πλείστες άλλες εφαρμογές, πολλές από τις οποίες μάλιστα δεν μπορούν να εξηγηθούν στα πλαίσια της νευτώνειας φυσικής. Ίσως, το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σχήμα της τροχιάς του Ερμή γύρω από τον Ήλιο, η βαρυτική απόκλιση ακτίνων φωτός, που διέρχονται δίπλα από τον Ήλιο λόγω της επίδρασης του βαρυτικού του πεδίου. Οι εξισώσεις του Αϊνστάιν χρησιμοποιούνται ακόμη για να εξηγήσουν την εξέλιξη του Σύμπαντος, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ερευνητικά πεδία στις μέρες μας. Τέλος, οι χρονικές διαφορές λόγω της καμπύλωσης του χωροχρόνου έχουν συνέπειες για το σύστημα GPS, καθώς τα ρολόγια των δορυφόρων τρέχουν πιο γρήγορα από τα ρολόγια στη Γη. Αν δεν παίρναμε υπόψη τις διορθώσεις από τη Θεωρία της Σχετικότητας, το GPS θα μας κατηύθυνε σε λάθος μέρος -η απόκλιση θα έφτανε έως 10 χιλιόμετρα μέσα σε μία μόνο μέρα!

Μέχρι σήμερα, παραμένει ανοιχτή η διατύπωση μιας θεωρίας της βαρύτητας, που να ισχύει και στον μικρόκοσμο που περιγράφεται από την κβαντομηχανική. Τα πειράματα στους υπάρχοντες και νέους μεγαλύτερους επιταχυντές καθώς και νέας γενιάς τηλεσκόπια μπορούν να μας οδηγήσουν σε μια καλύτερη κατανόηση του κόσμου μας, αλλά και στην απόρριψη γοητευτικών θεωριών που είχαν προταθεί για την ενοποίηση των δυο. Εκτός όμως από τον σχεδιασμό και την εκτέλεση νέων πειραμάτων, η ιστορία της επιστήμης ίσως κρύβει ακόμη ένα πολύτιμο μάθημα για τους φυσικούς. Η περιπέτεια της ανθρώπινης διανόησης συνεχίζεται και στο παρακάτω απόσπασμα, από το βιβλίο του Νομπελίστα Φυσικού Steven Weinberg, αποτυπώνονται οι λεπτομέρειες αυτής της διαδρομής...

«Η Γενική Σχετικότητα απορρίπτει τις νευτώνειες έννοιες του απόλυτου χώρου και του απόλυτου χρόνου. Οι εξισώσεις που την περιγράφουν είναι παρόμοιες σε όλα τα συστήματα αναφοράς, ανεξάρτητα με την επιτάχυνση ή την περιστροφή τους. Μέχρι αυτό το σημείο, ο Λάιμπνιτς θα ήταν ευχαριστημένος -αλλά η Γενική Σχετικότητα στην πραγματικότητα αιτιολογεί τη νευτώνεια μηχανική. Η μαθηματική διατύπωσή της βασίζεται σε μία ιδιότητα που μοιράζεται με τη νευτώνεια θεωρία, ότι δηλαδή όλα τα σώματα σε ένα δεδομένο σημείο υφίστανται την ίδια επιτάχυνση της βαρύτητας. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κανείς να εξαλείψει τις επιπτώσεις της βαρύτητας σε οποιοδήποτε σημείο, χρησιμοποιώντας ένα σύστημα αναφοράς γνωστό ως αδρανειακό σύστημα, που διαθέτει αυτή την επιτάχυνση. Για παράδειγμα, δεν αισθανόμαστε τις επιπτώσεις της βαρύτητας της Γης, όταν βρισκόμαστε σε έναν ανελκυστήρα που κινείται καθοδικά. Σε αυτά ακριβώς τα αδρανειακά συστήματα αναφοράς ισχύουν οι νόμοι του Νεύτωνα, τουλάχιστον για σώματα των οποίων οι ταχύτητες δεν πλησιάζουν την ταχύτητα του φωτός.

Η επιτυχία του Νεύτωνα στην αντιμετώπιση της κίνησης των πλανητών και των κομητών δείχνει ότι τα αδρανειακά συστήματα αναφοράς στο περιβάλλον του ηλιακού συστήματος είναι εκείνα στα οποία ο Ήλιος είναι ακίνητος (ή κινείται με σταθερή ταχύτητα) και όχι η Γη. Σύμφωνα με τη γενική σχετικότητα, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πρόκειται για το σύστημα αναφοράς, στο οποίο η ύλη των απομακρυσμένων γαλαξιών δεν περιστρέφεται γύρω από το ηλιακό σύστημα. Υπό αυτή την έννοια, η νευτώνεια θεωρία προσέφερε μία στέρεη βάση για την επιλογή της κοπερνίκειας θεωρίας έναντι της θεωρίας του Τύχο. Αλλά στη γενική σχετικότητα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε οποιοδήποτε σύστημα αναφοράς, όχι μόνο τα αδρανειακά συστήματα. Εάν υιοθετούσαμε ένα σύστημα αναφοράς όπως αυτό του Τύχο, όπου η Γη είναι ακίνητη, τότε οι απομακρυσμένοι γαλαξίες θα φαίνονταν ότι εκτελούν κυκλικές τροχιές γύρω της μία φορά τον χρόνο και στη γενική σχετικότητα αυτή η τεράστια κίνηση θα δημιουργούσε δυνάμεις παρόμοιες με τη βαρύτητα, οι οποίες θα ασκούνταν στον Ήλιο και στους πλανήτες και θα τους προσέδιδαν τις κινήσεις που προβλέπει η τυχονική θεωρία. Ο Νεύτωνας φαίνεται ότι είχε υπαινιχθεί κάτι τέτοιο. Σε μία αδημοσίευτη «Πρόταση 43», που δεν συμπεριλήφθηκε στις Αρχές, ο Νεύτωνας αναγνώρισε ότι η θεωρία του Τύχο ήταν δυνατόν να αληθεύει, εάν κάποια άλλη δύναμη πέρα από την κανονική βαρύτητα ασκούνταν στον Ήλιο και στους πλανήτες.

Όταν επιβεβαιώθηκε η θεωρία του Αϊνστάιν το 1919 από την παρατήρηση μίας προβλεπόμενης εκτροπής ακτίνων φωτός από το βαρυτικό πεδίο του Ήλιου, οι Τάιμς του Λονδίνου διακήρυξαν ότι αποδείχτηκε πως ο Νεύτωνας έσφαλε. Επρόκειτο για λάθος. Η νευτώνεια θεωρία μπορεί να εκληφθεί ως μία προσέγγιση της θεωρίας του Αϊνστάιν, μία θεωρία που αποκτά μεγαλύτερη εγκυρότητα για αντικείμενα που κινούνται με ταχύτητες αρκετά μικρότερες από την ταχύτητα του φωτός. Η θεωρία του Αϊνστάιν, όχι μόνο δεν διαψεύδει τη θεωρία του Νεύτωνα, αλλά εξηγεί και για ποιο λόγο η θεωρία του Νεύτωνα ισχύει, στις περιπτώσεις όπου ισχύει. Η ίδια η γενική σχετικότητα συνιστά αναμφισβήτητα μία προσεγγιστική εκδοχή μιας πιο ικανοποιητικής θεωρίας. Στη Γενική Σχετικότητα, ένα βαρυτικό πεδίο είναι δυνατόν να περιγραφεί συνολικά με τον προσδιορισμό σε κάθε σημείο του χωροχρόνου των αδρανειακών συστημάτων αναφοράς από τα οποία απουσιάζουν οι επιπτώσεις της βαρύτητας. Αυτό είναι μαθηματικά ανάλογο με τη δημιουργία ενός χάρτη μίας μικρής περιοχής γύρω από οποιοδήποτε σημείο μίας καμπυλωμένης επιφάνειας, όπου η επιφάνεια εμφανίζεται επίπεδη, όπως ο χάρτης μίας πόλης στην επιφάνεια της Γης. Η καμπυλότητα της συνολικής επιφάνειας είναι δυνατόν να περιγραφεί συνθέτοντας έναν άτλαντα από αλληλεπικαλυπτόμενους τοπικούς χάρτες. Πράγματι, αυτή η μαθηματική αναλογία μας επιτρέπει να περιγράψουμε οποιοδήποτε βαρυτικό πεδίο με τη μορφή μίας καμπυλότητας του χώρου και του χρόνου.

Η εννοιολογική βάση της Γενικής Σχετικότητας είναι επομένως διαφορετική από αυτή του Νεύτωνα. Η έννοια της βαρυτικής δύναμης αντικαθίσταται σε μεγάλο βαθμό στη Γενική Σχετικότητα από την έννοια του καμπυλωμένου χωροχρόνου. Ήταν δύσκολο για ορισμένους να το κατανοήσουν. Το 1730, ο Αλεξάντερ Πόουπ (Alexander Pope) είχε γράψει έναν εντυπωσιακό επιτάφιο για τον Νεύτωνα: Τη φύση και τους νόμους της τύλιγε το σκότος της νυκτός και είπε ο Θεός: «Γενηθήτω Νεύτων!» Και εγένετο φως. Τον 20ό αιώνα ο Βρετανός σατιρικός ποιητής Τζ. Κ. Σκουάιρ (J. C. Squire) προσέθεσε δύο ακόμη στίχους: Δεν κράτησε παρά μέχρις ο Διάβολος να φωνάξει: «Γενηθήτω Αϊνστάιν!» -κι επανέφερε την τάξη.

Μην το πιστεύετε. Η Γενική Θεωρία της Σχετικότητας ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό το ύφος των θεωριών του Νεύτωνα για την κίνηση και την έλξη: βασίζεται σε γενικές αρχές που μπορούν να εκφραστούν σαν μαθηματικές εξισώσεις, από τις οποίες μπορούν να συναχθούν με μαθηματικό τρόπο οι συνέπειες για ένα ευρύ φάσμα φαινομένων, που συγκρινόμενες με τα δεδομένα της παρατήρησης επιτρέπουν την επιβεβαίωση της θεωρίας. Η διαφορά ανάμεσα στη θεωρία του Αϊνστάιν και του Νεύτωνα είναι πολύ μικρότερη σε σύγκριση με τη διαφορά ανάμεσα στη θεωρία του Νεύτωνα και σε ό,τι ίσχυε παλαιότερα. Ένα ερώτημα παραμένει: Γιατί η επιστημονική επανάσταση του 16ου και του 17ου αιώνα συνέβη στον χρόνο και τον τόπο όπου συνέβη; Υπάρχει πληθώρα πιθανών εξηγήσεων. Πολλές αλλαγές έλαβαν χώρα στην Ευρώπη του 15ου αιώνα, βοηθώντας να τεθούν τα θεμέλια για την επιστημονική επανάσταση. Εδραιώθηκαν εθνικές κυβερνήσεις στη Γαλλία υπό τον Κάρολο Ζ΄ και τον Λουδοβίκο ΙΑ΄ και στην Αγγλία υπό τον Ερρίκο Ζ΄. Η πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 ανάγκασε τους Έλληνες λόγιους να καταφύγουν στη Δύση, στην Ιταλία και αλλού. Η Αναγέννηση στο πεδίο των ανθρωπιστικών επιστημών έθεσε υψηλότερα πρότυπα σχετικά με την ακρίβεια των αρχαίων κειμένων και της μετάφρασής τους.

Η εφεύρεση της τυπογραφίας με κινητά τυπογραφικά στοιχεία έκανε την επικοινωνία μεταξύ των λογίων πολύ πιο γρήγορη και οικονομική. Η ανακάλυψη και η εξερεύνηση της Αμερικής ενδυνάμωσε την πεποίθηση ότι υπήρχαν πολλά που οι αρχαίοι δεν γνώριζαν. Επιπλέον, σύμφωνα με τη «θεωρία του Μέρτον», η Προτεσταντική Μεταρρύθμιση των αρχών του 16ου αιώνα προετοίμασε το έδαφος για τα σπουδαία επιστημονικά επιτεύγματα της Αγγλίας του 17ου αιώνα. Ο κοινωνιολόγος Ρόμπερτ Μέρτον (Robert Merton) υπέθεσε ότι ο προτεσταντισμός δημιούργησε κοινωνικές στάσεις ευνοϊκές προς την επιστήμη και προώθησε ένα συνδυασμό ρασιοναλισμού και εμπειρισμού, καθώς και την πίστη σε μία κατανοήσιμη τάξη της φύσης, στάσεις και πεποιθήσεις που ο Μέρτον εντόπισε στη συμπεριφορά των προτεσταντών επιστημόνων.

Δεν είναι εύκολο να κρίνει κανείς πόσο σημαντικές υπήρξαν οι διάφορες εξωτερικές επιρροές στην επιστημονική επανάσταση. Ωστόσο, αν και δεν μπορώ να εξηγήσω γιατί ο Νεύτωνας ήταν αυτός που ανακάλυψε τους κλασικούς νόμους της κίνησης και της βαρύτητας στην Αγγλία στα τέλη του 17ου αιώνα, νομίζω ότι γνωρίζω γιατί αυτοί οι νόμοι έλαβαν αυτή τη μορφή. Οφείλεται, πολύ απλά, στο γεγονός ότι εν πολλοίς ο κόσμος πράγματι υπακούει στους νόμους του Νεύτωνα.

Έχοντας χαρτογραφήσει την ιστορία της επιστήμης από τον Θαλή μέχρι τον Νεύτωνα, θα ήθελα να διατυπώσω εδώ κάποιες διστακτικές σκέψεις, σχετικά με το τι μας οδήγησε στη σύγχρονη σύλληψη της επιστήμης, που εκπροσωπείται από τα επιτεύγματα του Νεύτωνα και των διαδόχων του. Τα χαρακτηριστικά που απέκτησε η σύγχρονη επιστήμη ουδέποτε αποτέλεσαν εκπεφρασμένο στόχο κατά την Αρχαιότητα ή τον Μεσαίωνα. Πράγματι, αν οι προκάτοχοί μας μπορούσαν να είχαν φανταστεί την επιστήμη με τη σημερινή της μορφή, είναι πιθανό να μην τους ικανοποιούσε ιδιαίτερα. Η σύγχρονη επιστήμη είναι απρόσωπη, χωρίς χώρο για υπερφυσικές παρεμβάσεις ή (με εξαίρεση τις συμπεριφορικές επιστήμες) για ανθρώπινες αξίες. Δεν έχει αίσθηση του σκοπού και δεν παρέχει καμία ελπίδα βεβαιότητας. Πώς φτάσαμε λοιπόν εδώ;
Κάθε στιγμή η φύση μας φέρνει αντιμέτωπους με μία ποικιλία αινιγματικών φαινομένων, όπως είναι η φωτιά, οι καταιγίδες, οι λοιμοί, η πλανητική κίνηση, το φως, οι παλίρροιες και ούτω καθεξής. Όχι μόνο αυτά τα φαινόμενα δεν είναι εκ πρώτης κατανοητά, αλλά δεν είναι καν κατανοητό σε τι θα συνίστατο η κατανόησή τους. Οι περισσότερες απόπειρες κατανόησης δεν οδηγούν σε κάποιο ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Ο Θαλής προσπάθησε να κατανοήσει την ύλη, υποθέτοντας ότι όλα είναι νερό -αλλά τι μπορούσε να κάνει με αυτή την ιδέα; ποιες νέες πληροφορίες απέκτησε; Κανένας στη Μίλητο ή οπουδήποτε αλλού δεν μπορούσε να δημιουργήσει οτιδήποτε με βάση την ιδέα ότι τα πάντα είναι νερό.
Ωστόσο, ενίοτε κάποιος ανακαλύπτει έναν τρόπο κατανόησης κάποιου φαινομένου, που λειτουργεί τόσο ικανοποιητικά και διευκρινίζει τόσο πολλά πράγματα, που προσφέρει στον επινοητή του μία έντονη ευχαρίστηση, ιδιαίτερα όταν η νέα κατανόηση είναι ποσοτική και η παρατήρηση την επιβεβαιώνει επακριβώς. Φανταστείτε πώς πρέπει να είχε αισθανθεί ο Πτολεμαίος, όταν συνειδητοποίησε ότι, με την προσθήκη ενός εξισωτή στους επίκυκλους και τους έκκεντρους κύκλους του Απολλώνιου και του Ίππαρχου, είχε ανακαλύψει μία θεωρία των πλανητικών κινήσεων, που του επέτρεπε να προβλέπει με ικανοποιητική ακρίβεια τη θέση που θα καταλάμβανε κάθε πλανήτης στον ουρανό σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή στο μέλλον. Μπορούμε να συναισθανθούμε τη χαρά του από τα λόγια του, που παραθέσαμε στο τέλος του 8ου Κεφαλαίου:
Όταν εξερευνώ τις αμφίδρομες ελικοειδείς πορείες των αστεριών, τα πόδια μου δεν αγγίζουν πια τη γη, αλλά, δίπλα στον Δία, γεύομαι κι εγώ την αμβροσία, την τροφή των θεών.
Η χαρά έκρυβε ατέλειες -πάντα συμβαίνει αυτό. Δεν ήταν ανάγκη να είναι κανείς οπαδός του Αριστοτέλη για να νιώσει αποστροφή απέναντι στην περίεργη κίνηση σε σχήμα θηλιάς, που ακολουθούν οι πλανήτες καθώς κινούνται στην περιφέρεια επικύκλων, σύμφωνα με τη θεωρία του Πτολεμαίου. Υπάρχει επίσης και το δυσάρεστο ζήτημα των προσαρμογών: απαιτούνταν ακριβώς ένα έτος, ώστε τα κέντρα των επικύκλων του Ερμή και της Αφροδίτης να περιστραφούν γύρω από τη Γη, και το ίδιο χρονικό διάστημα ώστε ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος να διαγράψουν μία πλήρη περιστροφή κατά μήκος των επικύκλων τους. Για πάνω από χίλια χρόνια οι φιλόσοφοι διαφωνούσαν σχετικά με τον ρόλο των αστρονόμων όπως ο Πτολεμαίος -έπρεπε να κατανοήσουν το ουράνιο στερέωμα ή απλώς να συνταιριάξουν τα δεδομένα της παρατήρησης με τη θεωρία; Ο Κοπέρνικος θα πρέπει να ένιωσε μεγάλη ευχαρίστηση, όταν κατάλαβε ότι η προσαρμογή και οι τροχιές με σχήμα θηλιάς του σχεδίου του Πτολεμαίου προέκυπταν απλώς επειδή παρατηρούμε το ηλιακό σύστημα από μία κινούμενη Γη. Εξίσου ελαττωματική, η κοπερνίκεια θεωρία δεν συμφωνούσε ακριβώς με τα δεδομένα χωρίς κάποιες άσχημες περιπλοκές. Πόσο μεγάλη ικανοποίηση πρέπει να ένιωσε ο χαρισματικός στα μαθηματικά Κέπλερ, όταν στη συνέχεια αντικατέστησε το κοπερνίκειο χάος με την κίνηση σε ελλείψεις, που υπακούν στους τρεις νόμους του!
Ο κόσμος, άρα, επιδρά επάνω μας σαν διδακτική μέθοδος, ενισχύοντας τις καλές ιδέες μας με στιγμές ικανοποίησης. Μετά από αιώνες μαθαίνουμε ποια είδη κατανόησης είναι εφικτά και πώς να τα ανακαλύψουμε. Μαθαίνουμε να μην ανησυχούμε για τον σκοπό, επειδή τέτοιες ανησυχίες μας εμποδίζουν να αντλήσουμε την απόλαυση που αναζητούμε στο πως να εξηγήσουμε τον κόσμο. Μαθαίνουμε να εγκαταλείπουμε την αναζήτηση της βεβαιότητας, επειδή οι γνώσεις που μας προσφέρουν ευχαρίστηση δεν είναι ποτέ βέβαιες. Μαθαίνουμε να διενεργούμε πειράματα, χωρίς να ανησυχούμε για τον τεχνικό χαρακτήρα των διευθετήσεών μας. Αναπτύσσουμε μία αισθητική κρίση, που μας υποδεικνύει ποια είδη θεωριών θα λειτουργήσουν, γεγονός που ενισχύει την ικανοποίησή μας, όταν πράγματι λειτουργούν. Οι γνώσεις μας συσσωρεύονται. Τα πάντα είναι απροσχεδίαστα και απρόβλεπτα, μα οδηγούν σε αξιόπιστη γνώση και, καθ οδόν, μας προσφέρουν χαρά».


* Απόσπασμα από το Κεφάλαιο 14: «Η Νευτώνεια σύνθεση» του νέου βιβλίου του Steven Weinberg «Πως να εξηγήσουμε τον Κόσμο: Το ταξίδι για την ανακάλυψη της σύγχρονης Επιστήμης» (μετάφραση Αιμιλία-Αλεξάνδρα Κρητικού). Την ελληνική έκδοση προλογίζει ο Καθηγητής Κώστας Γαβρόγλου.

______________

Δευτέρα, 14 Νοεμβρίου 2016

Επιστήμονες μέτρησαν τη μικρότερη υποδιαίρεση του χρόνου




Επιστήμονες στη Γερμανία μέτρησαν τη μικρότερη μέχρι σήμερα υποδιαίρεση του χρόνου, καταφέρνοντας να χρονομετρήσουν ένα συμβάν με ακρίβεια μόλις μερικών τρισεκατομμυριοστών του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου.
Για πρώτη φορά οι επιστήμονες μέτρησαν τις αλλαγές μέσα σε ένα άτομο ύλης, συγκεκριμένα τη στιγμή που ένα ηλεκτρόνιο διέφευγε από τα δεσμά του στο εσωτερικό του ατόμου.
Η «απόδραση» του ηλεκτρονίου όταν το φως πέφτει πάνω του, είναι ένα φαινόμενο που λέγεται φωτοηλεκτρικό και είχε περιγραφεί από τον Αϊνστάιν το 1905. Έως τώρα διάφορα πειράματα είχαν μετρήσει τι συνέβαινε μόνο αφότου το ηλεκτρόνιο είχε πια ξεφύγει από το άτομο όπου έως τότε βρισκόταν δεσμευμένο.
Αυτήν τη φορά, οι ερευνητές κατόρθωσαν να χρονομετρήσουν από την αρχή έως το τέλος όλη τη διαδικασία αποβολής του ηλεκτρονίου από ένα άτομο ηλίου, όταν έπεφτε πάνω του ένας πάρα πολύ βραχύς παλμός υπεριώδους φωτός λέιζερ, όπως ανέφερε το ΑΜΠΕ.
Η μέτρηση έγινε με ακρίβεια της τάξης των 7 έως 21 zeptoseconds (ένα zeptosecond ισοδυναμεί με ένα τρισεκατομμυριοστό του δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου), χρονικό διάστημα που είναι το πιο σύντομο που έχει ποτέ μετρηθεί.



________________

Κυριακή, 28 Αυγούστου 2016

Ένας Έλληνας αστρονόμος συμμετείχε στην ομάδα που ανακάλυψε έναν νέο πλανήτη, τα χαρακτηριστικά και το μέγεθος του οποίου είναι παρόμοια με αυτά της Γης.

   ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ    


Ενας Eλληνας στην ομάδα που ανακάλυψε το «αδερφάκι» της Γης -Τον πλανήτη «Proxima B»


Ένας Έλληνας αστρονόμος συμμετείχε στην ομάδα που ανακάλυψε έναν νέο πλανήτη, τα χαρακτηριστικά και το μέγεθος του οποίου είναι παρόμοια με αυτά της Γης.
Σε μία σημαντική ανακοίνωση προέβησαν την εβδομάδα που πέρασε οι Ερευνητές του Eυρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO), επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες για την ανακάλυψη ενός δυνητικά φιλόξενου για ζωή εξωπλανήτη που περιφέρεται γύρω από το πλησιέστερο άστρο στο ηλιακό μας σύστημα.
Πρόκειται για τον πλανήτη Proxima B, ο οποίος περιφέρεται γύρω από το άστρο «Εγγύτατος του Κενταύρου», έναν ‘κόκκινο νάνο’ που απέχει 4,37 έτη φωτός από τον Ήλιο, απόσταση που κατατάσσει το εν λόγω άστρο στον πλησιέστερο γείτονα του Ήλιου μας.
Μεταξύ της πολυπληθούς ομάδας που συμμετείχε στην έρευνα, ήταν ο Έλληνας αστρονόμος Γιάννης Τσάπρας, από το Κέντρο Αστρονομίας της Χαϊδελβέργης, ο οποίος και έδωσε συνέντευξη στον Νίκο Φωτάκη και στον «Νέο Κόσμο».

Πώς έγινε η ανακάλυψη;

Ο Εγγύτατος Κενταύρου β’ ανακαλύφθηκε με την συντονισμένη διεθνή προσπάθεια 31 επιστημόνων από οκτώ διαφορετικές χώρες. Χρησιμοποιήσαμε τον φασματογράφο HARPS στο μήκους 3,6 μέτρων τηλεσκόπιο του Παρατηρητηρίου Νότιας Ευρώπης (European Southern Observatory – ESO), στην Χιλή, το οποίο μετρά πώς ‘δονείται’ το αστέρι καθώς κινείται γύρω του ο πλανήτης. Ταυτόχρονα, χρησιμοποιήσαμε τα τηλεσκόπια του δικτύου Παγκόσμιων Τηλεσκοπικών Παρατηρητηρίων Las Cumbres (LCOGT) και το ASH2 στο San Pedro de Atacama, για να καταγράψουμε το πόσο ενεργό είναι το άστρο, ώστε να μην εκλάβουμε την αστρική δραστηριότητα για πραγματικό πλανητικό σήμα.

Πώς λειτουργεί η τεχνική σας;

Η μέθοδος ακτινικής επιτάχυνσης βασίζεται στο γεγονός ότι το αστέρι και ο πλανήτης βρίσκονται σε τροχιά γύρω από το κοινό κέντρο μάζας τους, με αποτέλεσμα το αστέρι να μην είναι εντελώς ακινητοποιημένο. Αυτές οι μικρές περιοδικές κινήσεις μετατοπίζουν το κανονικό φάσμα φωτός που βγαίνει από το αστέρι ελαφρώς προς το γαλάζιο, όταν το αστέρι κινείται προς το μέρος μας ή ελαφρώς προς το κόκκινο, όταν το αστέρι απομακρύνεται. Από την περίοδο αυτής της κίνησης μπορούμε να υπολογίσουμε την απόσταση που απέχει ο πλανήτης από το αστέρι.

Εσείς, πώς βρεθήκατε στο project;

Το 2013, όταν ήμουν ακόμη στο Queen Mary University στο Λονδίνο, ένας συνάδελφος είχε κάποιες παρατηρήσεις απο τον Proxima Centauri (Εγγύτατο Κενταύρου) που τον είχαν βάλει σε υποψίες ότι πρέπει να υπάρχει ένας μικρός πλανήτης εκεί. Το πρόβλημα ήταν ότι ο αστέρας είναι ενεργός (έχει δηλαδή εκλάμψεις) και το σήμα που έβλεπε δέν ήταν ξεκάθαρο. Συζητούσαμε απο τότε λοιπόν πώς να οργανώσουμε μια σειρά παρατηρήσεων που θα οδηγούσε στην επιβεβαίωση ή απόρριψη αυτού του σήματος.

Ποιες αρμοδιότητες είχατε;

Χρησιμοποίησα τα ρομποτικά τηλεσκόπια του LCOGT για να καταγράψω την ενεργειακή συμπεριφορά, και τυχόν εκλάμψεις, του Proxima καθ’όλη τη διάρκεια των παρατηρήσεων. Αφού έκανα την ανάλυση των παρατηρήσεων, και σε συνδυασμό καθ’όλη τη διάρκεια του προγράμματος με τις μετρήσεις του HARPS, κατορθώσαμε να διαχωρίσουμε το χαρακτηριστικό σήμα του πλανήτη απο τη μεταβλητή λαμπρότητα του αστέρα.

Τι περιμένατε να συμβεί;

Είχαμε βέβαια τις υποψίες μας ότι υπήρχε εκεί πλανήτης απο προηγούμενες παρατηρήσεις, αλλά κανείς μας δεν ήξερε αν θα τον βρίσκαμε ή όχι.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η ανακάλυψη;

Ξέρουμε ήδη ότι υπάρχουν χιλιάδες πλανήτες σε τροχιά γύρω από απομακρυσμένα αστέρια, αλλά αυτός είναι ένας πλανήτης με μάζα σχεδόν ίδια με την Γη, σε μια εύκρατη ζώνη γύρω από τον Εγγύτατο του Κενταύρου, δηλαδή στην γειτονιά μας, σε απόσταση περίπου 4,2 έτη φωτός! Βέβαια, δεν ξέρουμε κατά πόσον αυτός ο πλανήτης ευνοεί τη ζωή ή αν έχει αναπτυχθεί ζωή εκεί, αλλά οι επιστήμονες θα το ερευνούν αυτό για τις επόμενες δεκαετίες.

Πώς ξέρουμε τα χαρακτηριστικά του;

Η ελάχιστη μάζα του πλανήτη (έχει υπολογιστεί σε 1,3 Γήινες μάζες) έχει προκύψει από τις μετρήσεις μας. Δεν έχουμε κάποια σαφή ένδειξη για την σύνθεση του πλανήτη, αλλά λαμβάνοντας υπ’ όψιν τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος και τα θεωρητικά μοντέλα σχηματισμού και δομής πλανητών, είναι πολύ πιθανό αυτός ο πλανήτης να είναι βραχώδης. Η απόστασή του από το αστέρι του, μας επιτρέπει να συμπεράνουμε ότι, αν υπάρχει νερό στην επιφάνεια του πλανήτη, είναι δυνατόν να είναι σε υγρή μορφή, κάτι που εξαρτάται από την ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Μπορεί να υπάρχει ζωή εκεί;

Αν έχει ατμόσφαιρα και αν υπάρχει νερό – κι αυτές είναι δύο μεγάλες υποθέσεις – οι τοπικές συνθήκες μπορεί να είναι ευνοϊκές για την ζωή. Αλλά δεν ξέρουμε στην πραγματικότητα. Πρέπει να μελετήσουμε πολύ περισσότερο αυτό το σύστημα κατά την διάρκεια των επόμενων δεκαετιών, προκειμένου να μπορούμε να είμαστε σε θέση να απαντήσουμε τέτοιες ερωτήσεις.

Ποιες είναι οι προοπτικές να επικοινωνήσουμε ή να τον επισκεφτούμε;

Αν υπάρχει ένας τεχνολογικά ανεπτυγμένος πολιτισμός με ραδιοτεχνολογία στον Εγγύτατο Κενταύρου β, η αποστολή και η λήψη σημάτων θα απαιτούσε 4,2 χρόνια. Ωστόσο, το συστημα έχει μελετηθεί εκτενώς στο παρελθόν και δεν υπάρχουν ενδείξεις σημάτων που να έρχονται από εκεί. Το ότι γνωρίζουμε πως υπάρχει ένας τέτοιος πλανήτης, ίσως σημαίνει ότι αξίζει τον κόπο να ψάξουμε λίγο περισσότερο. Το καλό είναι ότι μία αμφίδρομη επικοινωνία έχει καθυστέρηση ‘μόλις’ 8,4 ετών, οπότε, μετά την αποστολή ενός ισχυρού ραδιοσήματος, δεν θα χρειαζόταν να περιμένουμε τόσο πολύ για μια πιθανή απάντηση. Όσο για την πιθανότητα να τον επισκεφτούμε σύντομα, αυτή είναι μικρή, τουλάχιστον με την τεχνολογία που έχουμε σήμερα στην διάθεσή μας. Αλλά μπορεί να είμαστε σε θέση να στείλουμε ρομπότ για να εξερευνήσουν εκ μέρους μας.

Πόσον καιρό θα έπαιρνε κάτι τέτοιο;

Με την σύγχρονη τεχνολογία, αν υποθέσουμε ότι έχουμε ένα σκάφος που να ταξιδεύει με ταχύτητα 56,000 χλμ/ ώρα – αυτήν την ταχύτητα έπιανε η αποστολή Deep Space 1 – θα χρειαζόμασταν τουλάχιστον 81 χιλιάδες χρόνια για να φτάσουμε στον Εγγύτατο Κενταύρου! Από την άλλη, το φιλόδοξο σχέδιο Starshot σκοπεύει να στείλει μικρά ρομπότ παρατήρησης στο σύστημα του Κενταύρου σε ένα ταξίδι που θα διαρκεί μόλις 20 χρόνια.

Πώς έχει επηρεαστεί η οπτική σας πάνω στη ζωή, από τα ευρήματα της δουλειάς σας;

Πολύπτυχη ερώτηση. Επιρροές υπάρχουν σίγουρα σε διαλεκτικό επίπεδο, και οποιοσδήποτε έχει κάποιο παραπάνω ενδιαφέρον για την αστρονομία αντιλαμβάνεται κάπως διαφορετικά το «εγώ» σε σχέση με το »εκεί έξω». Ο Carl Sagan, συνοψίζοντας έγραψε: «astronomy is a humbling and character-building experience». Σε πιο πρακτικό επίπεδο, από την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη στα μέσα του ’90 μέχρι σήμερα έχουμε ανακαλύψει χιλιάδες νέους (και εξαιρετικά απόμακρους) εξωπλανήτες. Η μεγάλη ερώτηση, βέβαια, είναι εάν υπάρχει ζωή σε κάποιον απ αυτούς, τί είδους ζωή είναι και πώς θα μπορέσουμε να την εντοπίσουμε. Η έρευνα τις επόμενες δεκαετίες εκεί θα επικεντρωθεί και πιστεύω ότι οι γενιές που ζούνε σήμερα θα έχουν για πρώτη φορά στην ιστορία απαντήσεις και αποδείξεις. Κατά πάσα πιθανότητα όμως θα πρόκειται για κάποια μορφή βακτηριδιακής ζωής κι όχι για Χολυγουντιανούς εξωγήινους. Έστω και μιά τέτοια ανακάλυψη θα τραντάξει τον κόσμο της βιολογίας, και όχι μόνο, γιατί ότι ξέρουμε για τη ζωή προέρχεται απο ένα και μόνο δείγμα – τη ζωή στη Γή, που είναι μέν ποικιλόμορφή, αλλά έχει μία κοινή αρχή.

Η δική σας προσωπική φιλοδοξία ποια είναι;
Δεν έχω φιλοδοξίες, μόνο ασίγαστη περιέργεια.

RELATED ITEMS:

_______________
http://arouraios.gr/2016/08/enas-ellinas-stin-omada/